artı5tv youtube reklamı
Emre Turan

Emre Turan

Reklam

Sokakların, meydanların, kürsülerin ve ekranların gürültüsü arttığında, sesler birbirini bastırıp anlamı yok ettiğinde ortaya çıkan tablo da; tek bir doğrunun, tek bir sesin diğer her şeyi susturduğu düzen de insanı aynı noktaya, yani güvensizliğe ve yıpranmaya götürür.

Bu tezin gerçekliğini anlamak için uzaklara ya da kurguya bakmaya gerek yok; tarih kitaplarının sayfaları bu savrulmaların acı faturalarıyla doludur.

Antik Yunan'da ve geç Roma Cumhuriyeti'nde otoritenin ve ortak hukukun zayıfladığı, her grubun kendi çıkarı için sokakları ve meclisleri zorladığı iç çekişme dönemleri sonucunda devlet otoritesi erimiş, toplumsal bağlar kopmuş; dış müdahalelere açıklık ve iç savaşlarla gelen ağır insan kayıpları meydana gelmiştir. 

Yirminci yüzyılın totaliter rejimleri (Stalinizm, Nazizm ve benzeri tek tipçi yönetimler) ifade ve düşünce özgürlüğünü yok etmiş; muhalefetin tasfiyesiyle derinleşen toplumsal korku iklimi, milyonlarca insanın hayatına mal olan yıkımlara yol açmıştır.

Farklı araçlarla varılan bu aynı kilitlenme; hukukun ve adaletin aşınmasına, güvenin kaybolmasına, liyakat ve vicdan yerine korku veya kargaşanın yerleşmesine neden olmuştur.

Kontrolsüz çokseslilik, devletin ve toplumsal düzenin taşıyıcı kolonlarını zayıflattığında ortaya çıkan manzara budur. Ortak bir zemin kalmaz, herkes kendi hakikatini ve çıkarını mutlak sayar, uzlaşma ve kural yerini gürültüye ve güç gösterisine bırakır.

Baskıcı tek seslilik ise tam tersi yönden aynı yıkıma yürür. Tek bir merkezden dayatılan "tek doğru", farklı düşüneni düşmanlaştırır, eleştiriyi ihanet sayar, aklı ve vicdanı susturur. Yakın tarihin o karanlık dönemlerinde görüldüğü gibi, mutlak tek seslilik toplumu çelikleştirmez; aksine içeriden çürütür, gerçeği gizler ve hataların büyümesini engelleyecek bütün unsurları ortadan kaldırır. Sonuçta milyonlarca insanın emeği, özgürlüğü ve hayatı bu tek tipçi kibrin altında ezilir.

Bu mesele bugünün dünyasında ve Türkiye’sinde yeniden, hem de bütün ağırlığıyla önümüzde duruyor. İletişimin hızlandığı, kutuplaşmanın keskinleştiği, her fikrin bir cepheye dönüştüğü bu dönemde, iki uç arasındaki savrulma her geçen gün daha görünür hale geliyor. Oysa bu tartışmayı "iktidar yanlısı" ya da "muhalif" kalıplarına sıkıştırmak, tablonun özünü ıskalamaktır. Tarafların kimlikleri, sloganları ya da pozisyonları değişebilir; ama yöntem aynı kaldığı sürece sonuç değişmez.

Çünkü burada yaşanan şey sıradan bir siyaset oyunu değildir. Bu, doğrudan bir insanlık ve düzen sınamasıdır. Bir yanda kuralların, ölçünün, vicdanın ve ortak aklın ayakta kalmasını isteyenler; diğer yanda kargaşadan ya da tahakkümden beslenenler vardır. Doğru olanla yanlışı savunanın, dürüst olanla çıkarını her şeyin önüne koyanın, insan olanla insan onurunu hesaba katmayanların çarpışmasıdır bu.

Tarihin dersleri açıktır: Kontrolsüz çokseslilik, toplumu bir ortak zeminde tutamaz; herkesin kendi hakikatini dayattığı, kuralların aşındığı, belirsizliğin büyüdüğü bir zemin yaratır. Baskıcı tek seslilik ise farklı olanı susturarak, eleştiriyi boğarak, gerçeği tek bir kalıba hapsederek toplumu içeriden çürütür. İkisi de farklı yollardan aynı yıkıma çıkar. Ve o yıkımdan kimsenin gerçek bir kazancı olmaz; tarihte de olmadı, bugün de olmayacaktır.

Bugün ihtiyacımız olan şey, bağırmayı artırmak ya da sesleri kısmak değil; ölçüyü yeniden kurmaktır. Çoksesliliği bir kaosa dönüştürmeden yaşatabilmek, tek sesliliği ise bir baskı aracına çevirmeden ortak bir düzende buluşabilmek gerekir. İnsanlığın ve düzenin sınavı tam da burada veriliyor: Seslerin çarpıştığı bu gürültüde, insan kalabilmenin ve dürüstlüğün tarafında durabilmenin sınavında.


Reklam
Yorum Yazın

İki Ucun Gölgesinde

Tarih, insanlığın kendi elleriyle kurduğu iki büyük tuzağın izleriyle doludur. Kontrolsüz çoksesliliğin getirdiği kaos ve baskıcı tek sesliliğin dayattığı karanlık. İnsanoğlu bu iki ucu defalarca denedi, defalarca yanıldı ve her seferinde bedeli en ağır şekilde ödeyenler sıradan insanlar oldu.

21.11.2026 00:16:00

YAZARLAR

Gönderin, yayınlayalım

Avrupa’da yaşadığınız sorunu, Türkiye’ye ve dünyaya mesajınızı kısa bir video çekip gönderin; sesiniz olalım.

WhatsApp: 0090 506 467 89 28
artı5tv youtube reklamı