- A-
- A
- A+
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, zirvenin ilk haftasını geride bırakırken iki ayrı toplantıda net bir yol haritası çizdi. 55 ülkeden parlamenterlere “kararları sahaya siz taşıyacaksınız” diyen Kurum, Türk devletlerine ise kentsel dönüşüm projelerini yatırımcıyla buluşturacak yeni bir platform olan TULIP’i duyurdu.
Antalya’da süren COP31 İklim Zirvesi’nde ilk haftanın sonuna gelinirken Türkiye’nin mesajı netleşti: Hedef ilan eden değil, sonuç alan bir iklim diplomasisi. Bakan Murat Kurum, Parlamentolar Arası Birlik (PAB) iş birliğiyle düzenlenen “Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Kapsamında Parlamenter Toplantısı”nda, küresel iklim sisteminin yükünün adil paylaşılması gerektiğini söyledi.
Kurum’a göre çözüm, ülkelerin farklı şartlarını görmezden gelmeyen yeni bir sistemden geçiyor:
“Ülkelerin kalkınma hakkını koruyan, finansmanı ihtiyacın bulunduğu yere ulaştıran, dönüşümün yükünü hakkaniyetle paylaşan bir sistem kurmamız gerekiyor.”
“UYGULAMA COP’U” NE ANLAMA GELİYOR?
Zirvenin ilk haftasında devlet ve hükümet başkanlarından bilim insanlarına, iş dünyasından gençlere uzanan geniş bir katılımla enerji, finansman, tarım, su, dirençli şehirler ve sıfır atık başlıklarının masaya yatırıldığını aktaran Kurum, COP31 Başkanlığı’nın diyalog, uzlaşı ve aksiyon olmak üzere üç temel üzerine kurulduğunu hatırlattı.
Bakan Kurum, bir iklim hedefinin gerçek karşılığının ancak çıkarılan kanunda, ayrılan bütçede, yapılan yatırımda ve güçlendirilen şehirde görülebileceğini vurguladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Liderler Zirvesi’ndeki adil geçiş çağrısına atıf yapan Kurum, “Uygulama COP’u” kavramını şöyle açıkladı:
“Antalya’da konuşulanların konferans salonlarında kalmasını istemiyoruz. Hedeflerin projeye, finansmana, mevzuata ve insanların hayatında görülebilen sonuçlara dönüşmesini istiyoruz.”
Ülkelerin kalkınma yollarının, enerji altyapılarının ve iklim risklerinin birbirinden farklı olduğunu kabul etmenin şart olduğunu belirten Kurum, “Her ülkenin kendi yolu var ama çocuklarımızın yaşayacağı dünya ortak” mesajını verdi.
PARLAMENTOLARA KRİTİK ROL: TAAHHÜT İLE UYGULAMA ARASINDAKİ KÖPRÜ
Kurum, konuşmasının önemli bir bölümünü parlamentoların üstleneceği sorumluluğa ayırdı. Türkiye’nin iklim alanındaki dönüşümünün arkasında TBMM’nin açtığı hukuki yolun bulunduğunu belirten Bakan, iki kritik eşiğe dikkat çekti:
- 2021: Meclis’in Paris Anlaşması’nı onaylaması, Türkiye’nin küresel iklim sistemindeki yeni döneminin kapısını araladı.
- 2025: Türkiye’nin ilk İklim Kanunu kabul edildi. Emisyon azaltımından uyuma, Emisyon Ticaret Sistemi’nden adil geçişe ve izin-denetim süreçlerine kadar geniş bir alan yasal çerçeveye kavuştu.
Bu kanunla iklim hedeflerinin “temenni” olmaktan çıkıp devletin planlama ve uygulama düzeninin parçası haline geldiğini söyleyen Kurum, Meclis’in rolünü “uluslararası taahhüt ile ulusal uygulama arasındaki bağı kurmak” olarak tanımladı.
Bakan Kurum, zirve sona erdiğinde parlamentoların önüne enerji yatırımlarına dair kanunlar, şehirlerin dayanıklılığı için bütçeler ve su, ulaşım, atık yönetimi ile sanayi dönüşümüne ilişkin yeni kararlar geleceğini hatırlattı. Kurum, çalışanların yeni mesleklere hazırlanması, KOBİ’lerin dönüşüme uyumu, gençlerin yeni iş alanlarına erişimi ve dar gelirli ailelerin korunması gibi başlıkların da parlamentoların gündemine gireceğini vurguladı.
YENİLENEBİLİR ENERJİDE YÜZDE 63 EŞİĞİ
Hukuki zeminin sahadaki uygulamayla desteklendiğini belirten Kurum, Türkiye’nin enerji dönüşümüne ilişkin çarpıcı rakamlar paylaştı. Yenilenebilir kaynakların elektrik kurulu gücü içindeki payı yüzde 63'e ulaştı. Milli Enerji 2040 vizyonu kapsamında ise güneş ve rüzgârda 175 gigavat kurulu güç hedefleniyor.
DEPREM BÖLGESİNDEN DÜNYAYA “DİRENÇLİ ŞEHİR” DERSİ
Kurum, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından bölgede 455 bin konut, köy evi ve iş yerinin tamamlandığını hatırlatarak, bu sürecin şehircilik anlayışına büyük bir tecrübe kazandırdığını söyledi. Konutun altyapı, okul, hastane, meydan, yol ve sosyal yaşamla birlikte ele alındığını anlatan Bakan, iklim krizine karşı şehirleri hazırlarken bu birikimden yararlanıldığını ifade etti:
“Bir şehrin direnci, tek tek binaların sağlamlığından çok daha geniş bir meseledir. Suyunun akması, enerjisinin devam etmesi, ulaşımının çalışması, kamu hizmetlerinin kriz anında ayakta kalması gerekir.”
Emine Erdoğan’ın himayesinde başlayıp uluslararası alana taşınan Sıfır Atık hareketini de örnek gösteren Kurum, kalıcı sonuç için mevzuat, yerel yönetim, özel sektör, finansman ve vatandaşın aynı yönde ilerlemesi gerektiğinin altını çizdi.
TÜRK DÜNYASINA ORTAK İKLİM MASASI
Kurum, aynı gün COP31 Alanı’ndaki Uzungöl Salonu’nda düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Çevre ve İklim Değişikliği Bakanları Üst Düzey Yuvarlak Masa Toplantısı’nda da konuştu. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın TDT Zirvesi’ndeki “Hepimiz biriz, beraberiz” sözünü hatırlatan Kurum, toplantıyı “büyük aile fotoğrafının devamı” olarak nitelendirdi.
“Toprağı ve suyu korumak, insanı korumaktır” diyen Kurum, Türk coğrafyasının karşı karşıya olduğu tehditleri sıraladı: Aral Gölü’ndeki tahribat, Hazar Denizi’nde düşen su seviyesi, Orta Asya’da küçülen buzullar ve kuraklığın tarımsal üretime verdiği zarar.
2024'te kabul edilen Türk Yeşil Vizyonu’nun önemli bir irade ortaya koyduğunu belirten Kurum, süreci şöyle özetledi: Bakanlar ilk kez COP29 kapsamında Bakü’de bir araya geldi, nisanda Astana’da ikinci adım atıldı, şimdi sıra Antalya’da. Kurum’a göre artık bu yolu ortak projeler, yatırımlar ve sonuç üreten çalışmalarla büyütmenin zamanı geldi.
ELEKTRİFİKASYONDA 35'E 35 HEDEFİ
Kurum, COP31 kapsamında geliştirilen 35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’ne kardeş ülkeleri davet etti. Girişim, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarmayı amaçlıyor. Bakan, şebeke ve depolama teknolojilerinde tecrübe paylaşımı ile enerji verimliliğinde ortak programlar çağrısında bulundu.
Elektrifikasyonun teknik bir başlıktan çok daha fazlası olduğunu vurgulayan Kurum, “Elektrik, hastanede çalışan cihazdır, tarladaki sulama sistemidir, fabrikadaki üretimdir” diyerek Türk dünyasının enerji dönüşümünü büyük bir kalkınma ve teknoloji hamlesine çevirebileceğini söyledi. Kurum ayrıca üretimde küresel döngüsel malzeme kullanımını 2035'e kadar en az yüzde 15'e çıkarma hedefine destek istedi.
YENİ PLATFORM: TULIP
Toplantının en somut adımı, Türk devletleri arasındaki çevre ve iklim iş birliğini kentsel gelişim ve yatırım alanına taşıyacak TULIP platformunun duyurulması oldu. Platform, COP31 kapsamında başlatılan SURFF girişimini destekleyecek; üye ülkelerdeki kentsel dönüşüm ve akıllı şehir projelerini yatırımcılar ve finans kuruluşlarıyla buluşturacak.
Kurum, Türk devletlerine yönelik eylem planını da şu başlıklarla ortaya koydu:
- Kuraklık, su yönetimi ve erken uyarı alanındaki mevcut kapasitenin etkin kullanılması
- Kuraklık Önleme Enstitüsü’nün imkânlarının üye ülkelerin kurumlarıyla paylaşılması
- Türk Yeşil Vizyonu kapsamında yatırıma hazır ortak proje havuzlarının oluşturulması
- Bu projelerin İklim Uygulama Köprüsü aracılığıyla uygun finansmanla buluşturulması
- Bakanlık uzmanları arasında düzenli çalışma mekanizmaları kurulması; belediyelerin, üniversitelerin, gençlerin ve girişimcilerin sürece dahil edilmesi
“YENİ NİYETLER DEĞİL, TUTULAN SÖZLER”
Kurum, konuşmasını iklim diplomasisinin sık eleştirilen bir yönüne dikkat çekerek tamamladı. Her toplantıda yeni niyetler açıklamak yerine, önceki toplantılarda verilen sözlerin ne kadarının hayata geçtiğine bakılması gerektiğini söyleyen Bakan, Türk Yeşil Vizyonu’nun yalnızca üzerinde uzlaşılan bir belge olarak kalmamasını, yatırım ve sonuç üreten yaşayan bir ortaklığa dönüşmesini istediklerini belirtti.
“Ortak geleceğimiz, bizden büyük işler bekliyor. Birliğimiz daim, kardeşliğimiz güçlü, yolumuz açık olsun.”
Haber Editörü
Cem Polat
29. Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali Başlıyor: 10 Günde 33 Oyun Ve 2 Atölye
6. Uluslararası Çocuk Hakları Festivali Başladı: 32 Mekânda 113 Etkinlik Çocukları Bekliyor
COP31’de Sanat Ve İklim Buluşması: 6 Sanatçıdan Doğanın Geleceğine Dair Çarpıcı Eserler
“Tat Ve Sanat: Lezzetli Resimler” Sergisi Antalya’da: İstanbul Ve Ankara’nın Ardından Yeni Durak
Ara Güler’in Kişisel Eşyaları Ve Fotoğraf Makineleri İlk Kez Bir Arada: “Master Of Leica” Sergisi Açıldı
Turgut Pura Vakfı’ndan Sanatçılara 270 Bin TL Ödüllü Fırsat: 43. Resim Yarışması Başladı
Pera Müzesi’nde “Cumhuriyetin Kamera Arkası” Sergisi: 90 Bin Negatif Arasından Tarihe Işık Tutan Kareler
Canan Tolon’un “Çok Erken Çok Geç” Sergisi Londra’da: 40 Yıllık Sanat Yolculuğu Dirimart’ta
İstanbul Modern’de Çocuklara Özel Ara Tatil Sanat Okulu: 10 Farklı Atölye Düzenlenecek
Galeri 77’nin Yeni Adresi Şarap İskelesi: “Köklenme” Sergisi 14 Kasım’da Açılıyor
TBMM’de bu hafta yoğuşan gündem: Borç silme ve Kızılay kanunu görüşülecek
Çin’in ekim ayı verileri iç talebin zayıfladığını gösteriyor
COP31 Antalya’da Rekor Katılım Sayısına Ulaştı
Yeni Parti'li Şevki Türktaş, 3 yaşındaki kızından nafaka kaçırmak için 155 taşınmazı devretti
Brezilya’nın Maracaju kentinde eski damadın silahlı saldırısında emekli polis memuru çifti öldü
Ziraat Bankası, COP31'de 2 milyar dolarlık sürdürülebilir finansman sağladı
Kripto uzmanı Helin Çelik, Bitcoin’in 60 bin dolar seviyesine gerileyebileceğini uyardı
Kültür Yolu Festivali 2026’da 34,5 Milyon Katılımcıya Ulaştı, 2027’ye 32 Şehre Yayılacak
Jeoloji uzmanı Osman Bektaş, Marmara'da depremin nerede başladığını ve durduğunu açıkladı
Youth Justice Board, çocuk suç kaydı reformu önerilerini memnuniyetle karşıladı
Birleşik Krallık Dijital İtiraz Servisi Microsoft Kesintisi Nedeniyle Kapalı
Ülkedeki Yarı Milyon Çalışana Yeni İşveren Tasarruf Programları
UKHSA, Kuzey İngiltere ve Yorkshire bölgelerinde sarı soğuk‑sağlık uyarısı yayınladı
AB, COP31'de Akdeniz İçin 25 Milyar Avroluk Temiz Enerji Yatırımını Açıklıyor
Komisyon Üyesi Roswall, Wuppertal’da Çevrimsel Ekonomi Yasası ile Rekabeti Güçlendireceklerini Duyurdu
AB üyelik süreci, Ukrayna ve Moldova’da toplumsal reformları hızlandırıyor
Von der Leyen: Avrupa, yapay zekâda liderliği artıracak ve Ukrayna’yı destekleyecek
Fransa Cumhurbaşkanı, Thibaut Guilluy'un France Travail Direktörlüğünü Yenilemeyi Değerlendiriyor
Yükleniyor




