Güneş altında bekleyen bir otomobil, sadece 45 dakika gibi kısa bir sürede adeta bir fırına dönüşüyor. Dışarıdaki hava sıcaklığı 30 dereceyken, araç içi sıcaklık 70 dereceyi bulabiliyor.

İşte tam bu noktada, sürücülerin “hemen serinleyeyim” telaşıyla bastığı klima düğmesi, sanıldığının aksine bir kurtarıcı değil, adeta sessiz bir katil olarak devreye giriyor.

“GÖRÜNMEZ KATİL” KABİNDE SİZİ BEKLİYOR: ZEHİRLİ GAZ 80 KAT ARTIYOR

Uzmanların üzerinde hassasiyetle durduğu en büyük tehlike, yüksek sıcaklıkla birlikte araç içindeki plastik aksamın erimesiyle ortaya çıkıyor. Göğüs konsolundan koltuk kaplamalarına, dikiz aynasındaki süs eşyalarından direksiyon simidine kadar birçok malzeme, bu cehennem sıcağında kimyasal çözünmeye uğruyor.

Normal şartlarda metrekare başına 50 miligramı geçmemesi gereken kanserojen benzen gazı, camları kapalı bir araçta güneş altında bekledikten sonra 4 bin miligrama kadar fırlıyor. Bu, sağlıklı sınırın tam 80 kat üzerinde demek. Uzmanlar bu durumu “araç içi gaz odası” olarak tanımlıyor.

KÜMEDER Almanya Temsilcisi Salih Altınışık da konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, “Türkiye’de yaz aylarında yaşanan bu farkındalık eksikliği, aslında sistemsizliğin bedelini sağlıkla ödemek anlamına geliyor. Tıpkı yatırım çağrılarında olduğu gibi, burada da çağrı değil, bilinçli bir sistem şart” ifadelerini kullandı.

SERİNLİK DERDİNDE LÖSEMİYE DAVETİYE ÇIKARIYORUZ

Peki bu zehirli gazlar vücudumuza nasıl ulaşıyor? Sürücülerin en büyük hatası, araca biner binmez klimayı iç sirkülasyon modunda açmak oluyor. Bu modda klima, dışarıdaki havayı almak yerine, kabinde halihazırda bulunan havayı çevirir. Yani zehir dolu o havayı olduğu gibi alıp yolcuların yüzüne üfler.

Solunum yoluyla saniyeler içinde kana karışan bu ağır kimyasalların, kısa vadede baş dönmesi, mide bulantısı ve halsizlik yaparken, uzun vadede anemi (kansızlık) ve lösemi gibi ölümcül hastalıklara zemin hazırladığı bilimsel olarak kanıtlanmış durumda.

LEJYER HASTALIĞI DA KABİNİZDE SİZİ BEKLİYOR

Sadece kimyasal zehirler değil, aylardır kullanılmayan klimaların peteklerinde üreyen biyolojik silahlar da büyük tehdit oluşturuyor. Kış ve ilkbahar boyunca rutubetli ve karanlık ortamda bekleyen klima kanalları, küf, mantar ve bakteriler için adeta bir üs görevi görüyor.

Klima ilk açıldığında bu mikroorganizmalar doğrudan ciğerlerinize pompalarıyor. Bunların başında ise lejyoner hastalığı olarak bilinen ölümcül zatürre türü geliyor. Bu hastalık, erken müdahale edilmediğinde yüzde 15’e varan ölüm oranlarıyla seyrediyor.

KURTULMANIN TEK YOLU: O BİR DAKİKALIK KURAL

Otomotiv mühendisleri ve göğüs hastalıkları uzmanları, bu sinsi tuzaktan kurtulmak için her sürücünün mutlaka uygulaması gereken hayati adımları sıraladı:

1. Araca biner binmez kontağı çevirmeyin. Önce karşılıklı iki kapıyı veya tüm camları sonuna kadar açın.

2. En az bir dakika boyunca aracı havalandırın. Bu sürede o 70 derecelik ortamda eriyen plastiklerin kustuğu zehirli gazların dışarı çıkmasını sağlayın.

3. Ardından klimayı çalıştırın, ancak kesinlikle iç sirkülasyon modunda değil. Klimayı dışarıdan taze hava alacak modda açın ve bir süre daha camlar açık şekilde yol almaya devam edin.

4. Polen filtrenizi mutlaka değiştirin. Yaz mevsimi başlamadan önce polen filtresinin karbonlu ve antibakteriyel olanlarıyla değiştirilmesi, küf ve bakteri riskini neredeyse sıfırlıyor.

UZMANLAR HATIRLATIYOR: BİR DAKİKALIK SABIR HAYAT KURTARIR

Uzmanlar, özellikle çocuklu aileleri ve kronik solunum yolu hastalığı bulunan sürücüleri daha dikkatli olmaları konusunda uyarıyor. Çocukların solunum sisteminin yetişkinlere göre çok daha hassas olduğu, bu nedenle zehirli gazlardan çok daha hızlı etkilendikleri belirtiliyor.

Unutmayın: Sıcağa bir dakika daha fazla katlanmak, belki de yıllar sürecek bir hastalıktan kurtulmak anlamına geliyor. Serinlemek derdine düşüp de sağlığınızdan olmayın. O bir dakikalık havalandırma kuralını asla atlamayın.