Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, geçtiğimiz günlerde Türkiye’nin kuantum hesaplama kapasitesini artıracak yeni bir proje hakkında bilgi verdi. Bakan, TÜBİTAK çerçevesinde kurulması planlanan ve 54 kübit kapasitesine sahip olacak bir kuantum bilgisayarının 2027 yılında hizmete girmesini hedeflediklerini belirtti. Projenin adı IQM Radiance R3 olup, yapay zeka, siber güvenlik, ileri malzeme teknolojileri ve karmaşık hesaplama problemleri gibi kritik alanlarda kullanılacak.
İsrail’in önde gelen gazetelerinden Maariv, Kacır’ın duyurusunu bölgesel bir teknoloji yarışı olarak nitelendirdi. Gazete, Türkiye’nin bu hamlesini İsrail’in saklı tuttuğu sır tehlikede ifadesiyle ele aldı ve yeni sistemin ülkenin bilimsel araştırma ve teknolojik geliştirme kapasitesine önemli bir katkı sağlayacağını değerlendirdi. Haberde, altyapının Türkiye’ye bilgi birikimini artırma ve oluşturulacak fikri mülkiyet hakları üzerinde kontrol sağlama imkânı sunacağı vurgulandı.
Maariv’de yer alan analizde jeopolitik yorumcu Peter Germanus, Türkiye’nin kuantum hesaplama alanındaki ilerlemesinin İsrail ile gelecekteki teknolojik ve istihbarat rekabetini etkileyebileceğini öne sürdü. Germanus, Türkiye’nin kuantum teknolojileri sayesinde şifreleme sistemlerini çözme kapasitesine İsrail’den önce ulaşabileceği ihtimaline dikkat çekti ve bunun Orta Doğu’da güç ve istihbarat dengesini değiştirebileceğini belirtti. Yazar, benzer şekilde tarih boyunca yeni askeri teknolojilerin savaşların seyrini değiştirdiğini hatırlatarak, kuantum bilgisayarının da benzer bir dönüşüm yaratabileceğini savundu.
İSRAİL’İN KENDİ QUANTUM PROJESİ DE İNCELENDİ
Maariv, aynı zamanda İsrail’in de kuantum bilgisayar geliştirme çabalarına değindi. Aralık 2024’te İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii, İsrail İnovasyon Otoritesi ve İbrani Üniversitesi iş birliğiyle tanıtılan ilk yerli kuantum bilgisayarının 20 kübit kapasiteli olduğu, sır gibi saklandığı iddia edilen sistemin araştırma, güvenlik ve sivil teknolojiler için tasarlandığı bildirildi.
Böyle bir teknoloji yarışının önümüzdeki yıllarda ülkelerin bilimsel, ekonomik ve güvenlik alanlarındaki rekabetine yön vereceği Muhtemel bir değerlendirme olarak öne sürüldü. Türkiye’nin 54 kübitlik sisteminin yerli araştırma kapasitesini güçlendirme, teknolojik bağımsızlık hedefiyle uyumlu olduğu ve bölgesel bir teknoloji dengesi yaratabileceği analizde belirtildi.